Câu Hỏi Vấn Đáp Lâm Sàng Nội Tiêu Hoá [Phần 2]

Phần 1: Tại Đây

31. Ý nghĩa dấu hiệu sóng vỗ.Nghiệm pháp cục đá nổi?

Giải Đáp

-Dấu hiệu sóng vỗ + chứng tỏ có 1 lượng dịch mức độ trung bình trở lên ở khoang phúc mạc,thường gặp trong cổ trướng mức độ vừa.

-Nghiệm pháp cục đá nổi + chứng tỏ có cổ trướng mức độ vừa trở lên và có tạng với khả năng di động tốt

32. Nghiệm pháp khám mất nước?

Giải Đáp

Nghiệm pháp Gasper: Dùng ngón trỏ và ngón cái cấu da bụng cách rốn 2- 3cm,bình thường da sẽ trở lại bình thường mất nếp nhăn sau 1-2s,nếu lâu hơn là da mất nước

33. Cách khám gõ trong cổ trướng?

Giải Đáp

Cách gõ:

-Gõ theo hình nan hoa(5 đường: đường nối gai chậu trước trên 2 bên,2 đường ngang qua rốn và 1 đường từ rốn thẳng xuống theo đường trắng giữa)

-Gõ theo hình ô bàn cờ(phát hiện cổ trướng khu trú):

+3 đường thằng là 2 đường trung đòn,đường trắng giữa

+3 đường ngang là đường liên gai chậu trước trên,đường ngang rốn, đường nối 2 điểm thấp nhất bờ sườn

34. Biểu hiện của hội chứng mất nước?

Giải Đáp

-Da khô,thiếu tính đàn hồi,khát,ít mồ hôi,đau đầu,chóng mặt,giảm tập trung có thể dẫn tới hôn mê

-Tiểu ít,vô niệu

-Hạ huyết áp,mạch nhanh,có thể có sốt.

35. Cơ chế viêm loét dạ dày trên bệnh nhân xơ gan?

Giải Đáp

-Bệnh nhân xơ gan suy giảm khả năng tổng hợp Glycoprotein dẫn tới giảm tổng hợp PG E1,E2 nên giảm tiết chất nhẩy bảo vệ

-Xơ gan làm tăng áp cửa dẫn tới ứ trệ tuần hoàn,chuyển hóa yếm khí,nhiễm toan chuyển hóa dẫn tới giãn mạch(NO) và tăng tính thấm(sự hoạt động hệ đệm H+/K+ làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc dạ dày.

-Xơ gan làm giảm phân hủy Gastrin làm tăng sản HCL trên nền niêm mạc xung huyết nên dễ tổn thương nông,diện rộng.

36. So sánh xuất huyết tiêu hóa cao và xuất huyết tiêu hóa thấp? Cơ chế?

Giải Đáp
Đặc điểm XHTH cao XHTH thấp
Vị trí Trên góc Treitz Dưới góc Treitz
Tính chất Nôn ra máu thường lẫn thức ăn,ỉa phân đen Thường chỉ có ỉa phân đen,có khi ỉa ra máu đỏ tươi
Nguyên nhân Thường do giãn vỡ tĩnh mạch thực quản hoặc biến chứng loét dạ dày tá tràng Thường do bệnh lý trực tràng-hậu môn như ung thư trực tràng,trĩ…
Triệu chứng Có thể có shock mất máu Không có shock mất máu

37. So sánh XHTH do loét dạ dày và giãn vỡ tĩnh mạch thực quản?

Giải Đáp
Đặc điểm XHTH do loét dạ dày Giãn vỡ TMTQ
Tiền triệu Có dấu hiệu báo trước(đau vùng thượng vị,cảm giác cồn cào nóng rát) Không có dấu hiệu báo trước,đột ngột
Cơ năng -Buồn nôn,nôn ra máu số lượng có thể ít hoặc nhiều,có máu cục,máu màu nâu sẫm hoặc đỏ nâu,nâu đen lẫn thức ăn,dịch nhầy,loãng đường tiêu hóa

-Đi ngoài phân đen(khi V>60ml và thời gian tồn tại trong ruột lớn hơn 6h)

-Nôn ra máu số lượng lớn,máu tươi ra ngoài mới đông,không lấn thức ăn và dịch tiêu hóa

-Đi ngoài phân đen hoặc đi ngoải ra máu

Thực thể -Không rõ ràng có thể chỉ thấy đau tức vùng trên rốn khi thực hiện các nghiệm pháp khám vùng thượng vị

-Gan lách không to,không tuần hoàn bang hệ,không cổ trướng

-Gan to lách to,THBH

-Thường xuất hiện tình trạng mất máu cấp,nặng có thể có shock mất máu,hôn mê

 

Tiền sử -Loét dạ dày tá tràng nhiều năm -Xơ gan do nhiều nguyên nhân

38. Khám điểm thượng vị nhằm mục đích gì?Các nghiệm pháp khám vùng thượng vị?

Giải Đáp

-Mục đích: Khi nghi ngờ bệnh lý khu vực dạ dày-tá tràng,hoặc bệnh lý tụy,khám để định hướng chẩnđoán

-Nghiệm pháp khám: Bouveret, Mendel.

39. Các vị chảy máu đường tiêu hóa trên? Màu sắc máu trong các trường hợp?

Giải Đáp

+Vị trí:

-Thực quản: Trong giãn vỡ tĩnh mạch thực quản hoặc Hc Malori- Weiss(máu tươi không lẫn thức ăn)

-Dạ dày: Thường là hậu quả của loét(máu đỏ tươi hoặc đỏ thẫm lẫn thức ăn,có thể có cục máu đông)

-Tá tràng:Thường là hậu quả của loét(máu đỏ thẫm lẫn thức ăn và cục máu đông)

40. Vì sao trước khi chảy máu bệnh nhân đau trong loét dạ dày?

Giải Đáp

Thường loét dạ dày, acid tấn công ổ loét gây nên chảy máu, nên trước đó việc tăng Acid tấn công ổ loét gây nên đau.

Chúc các bạn học tập tốt ! Các câu tiếp theo

41. Bệnh nhân sờ thấy gan dưới gan ngang rốn có thể kết luận gan to hay không? Tại sao?

Giải Đáp

Không vì thấy gan ngang rốn cũng có thế gặp trong trường hợp sa gan.

42. Tại sao xơ gan lại gây giảm tiểu cầu ?

Giải Đáp

-Gan sản xuất ra thrombopoietin,là chất kích thích sản sinh tiểu cầu

-Xơ gan làm giảm khả năng thải độc của cơ thể,tích tụ các chất độc gây ức chế tủy xương làm giảm sản 3 dòng tế bào máu,đồng thời làm giảm thời gian sống của tiểu cầu

-Tăng sử dụng tiểu cầu do tổn thương thành mạch,hậu quả của nhiễm độc

43. Bản chất dịch thấm dịch tiết ? Tiêu chuẩn vàng để phân biệt ?

Giải Đáp

+Bản chất dịch thấm :tạo thành do sự chênh lệch áp lực thủy tĩnh giữa dịch trong lòng mạch và ngoài gian bào

-Tăng áp lực thủy tĩnh : Tăng áp lực tĩnh mạch cảnh, suy tim phải,….

-Giảm áp lực keo: Hội chứng thận hư, bỏng nặng, đói kéo dài,…

-Cả 2: trong xơ gan +Bản chất dịch tiết :tạo thành trong quá trình viêm,hoại tử,ung thư(bản chất dịch rỉ viêm)

-Tiêu chuẩn phân biệt : +Rivalta

44. Phân biệt ỉa ra máu máu do lỵ amip và lỵ trực khuẩn ?

Giải Đáp

-Lỵ amip :Phân lẫn máu,nhầy bọc ngoài phân

-Lỵ trực khuẩn :Phân lỏng,nhầy máu theo phân như nước rửa thịt.

45. Cách làm nghiệm pháp Kohler ?

Giải Đáp

Ban đầu,định lượng yếu tố II (prothrombin) của bệnh nhân, sau đó tiêm 30mg vit K cho bệnh nhân, đợi 24h định lượng lại yếu tố này.

46. Phosphataza kiềm tăng trong trường hợp nào ?

Giải Đáp

-Phosphataza kiềm hay alkalin phosphatase

-ALP có nhiều nhất trong gan hoặc xương.

-Nên ALP tăng khi hủy hoại tế bào gan hoặc sự gia tăng hoạt động của tế bào xương hoặc bệnh lý tủy xương

47. Phân biệt vàng da do tan máu và do xơ gan ?

Giải Đáp

-Vàng da tan máu :

+ hội chứng thiếu máu

+ hội chứng lách to

+ Bili tự do tăng

-Vàng da xơ gan :

+Hội chứng suy chức năng gan

+Hội chứng tổn thương tế bào gan

+Hội chứng thay đổi hình thái gan

+Tăng bili trực tiếp, gián tiếp.

48. Charcot điển hình ? Charcot không điển hình ?

Giải Đáp

-Charcot điển hình : tắc mật hoàn toàn(phân bạc màu)

-Charcot không điển hình : Tắc mật không hoàn toàn hoặc không có biểu hiện tắc mật.

49. Tại sao xơ gan lại dẫn tới to tuyến mang tai ?teo tinh hoàn ? ngón tay dùi trống ?

Giải Đáp

-Xơ gan :

+Rối loạn thần kinh thực vật :

-tích lũy các hạt tiền enzym amylase nội bào do thần kinh kích thích tăng sản xuất và giảm sử dụng.

-thâm nhiễm mỡ do giảm chuyển hóa Pro nên cơ thể huy động mỡ để chuyển hóa sản sinh năng lượng.Điều này dẫn tới lắng đọng mỡ ở các tế bào,dần dần làm suy giảm chức năng tế bào.

+Teo tinh hoàn,vú to,sao mạch,bàn tay son :

-Giảm phân hủy hormon nội tiết tố quan trọng là oestrogen,đồng thời giảm sản sinh testosterol (do thiếu nguyên liệu) làm teo tinh hoàn,vú to,rụng lông…

-Sao mạch,bàn tay son do tăngEstrogen. Chất này đã được biết là có tác dụng tăng sinh lớp đặc của nội mạc tử cung, và người ta cho rằng nó cũng có tác dụng tương tự trên lòng bàn tay chủ yếu phần ô mô út và ô mô cái.

-Sinh bệnh học của dấu sao mạch vẫn chưa rõ ràng, sự xuất hiện của chúng được cho là có liên quan đến sự giãn nở của các mạch máu tồn tại từ trước chứ không phải là mạch máu tân sinh. Nồng độ Estrogen trong huyết tương tăng là nguyên nhân được nghĩ đến nhiều nhất gây hiện tượng giãn mạch, ứ máu ở các mạch máu làm chúng lộ rõ dưới da.

50. Suy gan thì men gan thế nào ?

Giải Đáp

-Men gan tăng trong suy gan cấp tính do hủy hoại tế bào gan ồ ạt

-Men gan bình thường hoặc tăng nhẹ do hủy hoại tế bào gan dần dần.

51. Kể tên các điểm đau trong viêm ruột thừa ?

Giải Đáp

Điểm Mac-Burney, Clado, sau trên mào chậu, Lanz.

52. Tắc mật có rối loạn đông máu không ?

Giải Đáp

Tắc mật có rối loạn đông máu do giảm hấp thu vitamin K

53. Ý nghĩa GOT,GPT trong bệnh lý gan mật ?

Giải Đáp

GOT,GPT tăng trong bệnh lý gan mật,thường là bệnh lý gây hủy hoại tế bào gan,nhất là GPT do có nhiều trong bào tương tế bào gan.

54. Xơ gan có XHTH trên không ? Cơ chế ?

Giải Đáp

Có. Vì xơ gan làm tăng áp lực tĩnh mạch cửa mở vòng nối cửa chủ làm giãn tĩnh mạch thực quản, là nguyên nhân hàng đầu dẫn tới XHTH cao

(Đọc thêm câu 35 tại sao xơ gan gây loét dạ dày)

55. Chụp cản quang đm thân tạng trong XHTH nhằm mục đích gì ? Có ý nghĩa trong Forrest mấy ?

Giải Đáp

-Mục đích : Xác định tổn thương động mạch đường tiêu hóa

-Ý nghĩa trong Forrest 1A

56. 4 cách xác định túi mật trong trường hợp gan bình thường ? Khi gan to xác định túi mật như thế nào ?

Giải Đáp

-Gan bình thường

+Giao điểm của đường nối rốn với hõm nách phải và bờ dưới cung sườn

+Giao điểm đường trung đòn phải với bờ dưới cung sườn

+Giao điểm bờ ngoài cơ thẳng bụng bên phải với bờ dưới cung sườn

+Đường phân giác của góc vuông tạo bởi đường nối rốn hõm ức và đường ngang rốn với bờ dưới cung sườn

-Gan to :

+xác định bờ dưới gan

+lấy giao điểm đường trung đòn phải với gan

57. Phân biệt cơn đau quặn gan do sỏi mật và do giun chui ống mật ?

Giải Đáp

-Tư thế giảm đau :

+Sỏi mật đau lăn lộn dữ dội

+Giun chui ống mật khi chổng mông thấy đỡ đau

58. Chỉ với 1 triệu chứng lâm sàng,phân biệt vàng da viêm gan virus và sỏi mật ?

Giải Đáp

-Vàng da viêm gan : Sốt và vàng da xuất hiện song song

-Vàng da do sỏi : Hết sốt bệnh nhân có vàng da

59. Triệu chứng cơ năng đầu tiên chứng tỏ bệnh nhân đã cầm máu trong XHTH ?

Giải Đáp

Phân vàng,thành khuôn cuối bãi và đói

60. Xuất huyết tiêu hóa khi nào có sốc ?

Giải Đáp

Khi mất 20% máu thì 80% bệnh nhân có sốc,mất 30% thì 100% bệnh nhân có sốc

61. Tại sao gõ đục liên sườn III,IV lại nghĩ đến gan to ?

Giải Đáp

Vì bình thường giới hạn giải phẫu trên của gan là liên sườn IV đường trung đòn trái nên khi gõ đục ở LS III,IV thì nên nghĩ tới gan to

62. Giải thích các tính chất phân đen do chảy máu tiêu hóa?

Giải Đáp

Tính chất phân đen :

Đen : Hemoglobin + HCl dạ dày dưới sự xúc tác của vi khuẩn ruột tạo thành Hematin(màu đen)

Mùi khắm : Hemoglobin + HCl +NH3 -> H2S(mùi khắm) + CH4 + C2H6

63. Chụp gan xa như thế nào ?

Giải Đáp

-Chụp gan xa là phương pháp chụp X quang để thu được hình ảnh hình của gan với kích thước gần tương đương với kích thước thật.

-Sử dụng một bóng chụp cách xa bệnh nhân 1,2m.Bệnh nhân nằm trên phim chụp.Sau đó chụp thu được hình ảnh gan trên phim.Đo kích thước gan trên phim gần đúng với kích thước thật của gan.

64. Tại sao abscess gan thường xuất hiện ở gan phải ?

Giải Đáp

-Gan phải lớn hơn gan trái,nhận phần lớn máu tĩnh mạch đổ về,mà máu tĩnh mạch thường mang theo yếu tố gây bệnh nên khả năng cao

-Thường gặp do amibe,kén đi theo đường tĩnh mạch mạc treo tràng trên về gan, nên khi hợp nhất với tĩnh mạch mạc treo tràng dưới và tĩnh mạch lách thành tĩnh mạch cửa,áp lực tĩnh mạch ở đây thấp nên ít có sự hòa trộn máu,80% máu tĩnh mạch về gan phải,tăng khả năng đưa yếu tố gây bệnh tới đây,các ổ abscess khả năng cao cũng hình thành từ đó.

65. Nguyên nhân ỉa chảy ở trẻ em ?

Giải Đáp

Lỵ trực khuẩn, lỵ amibe, nhiễm Virus, nhiễm khuẩn, nhiễm ký sinh trùng, do dùng thuốc (thường gặp là tiêu chảy do trẻ uống kháng sinh), do dị ứng thức ăn, do không dung nạp được thức ăn, do ngộ độc,…

66. Tiếng la tinh của thương hàn, lỵ ?

Giải Đáp

-Thương hàn : Salmonella spp

-Lỵ : Shigella spp

67. Tổn thương gan ở bệnh nhân nghiện rượu ?

Giải Đáp

Tổn thương theo trình tự :

+ Gan nhiễm mỡ

+ Viêm gan do rượu

+ Xơ gan do rượu

68. Tiêu chuẩn chẩn đoán hội chứng TALTMC ?

Giải Đáp

Khi tăng ALTMC >10mmHg thì có 5 dấu hiệu để định hướng chẩn đoán :

-Lách to ứ máu

-Cổ trướng tự do

-Tuần hoàn bàng hệ

-Nội soi DD-Thực quản :Giãn tĩnh mạch thực quản

-Siêu âm :+Tĩnh mạch cửa giãn>13mm

+ Tĩnh mạch lách>8mm

+Lách kích thước tăng>12cm

(1 trong 3 dấu hiệu)

Có 3/5 dấu hiệu trên thì chẩn đoán BN có hội chứng Tăng ALTMC

-Nếu không đủ thì làm thêm :

+Nội soi ổ bụng

+ Siêu âm Doppler màu có thể nhận rõ được hướng đi luồng máu chảy,đo được chênh áp và cung lượng tĩnh mạch cửa

+Chụp cản quang baryte thực quản

+ Đo ALTMC(biện pháp cuối cùng)

Hoặc Trên lâm sàng có 1 trong 2 triệu chứng giãn vỡ tĩnh mạch thực quản và hội chứng não gan

Xin cảm ơn nhóm thực hiện: Anh Dũng, Vũ Thúy, Đức Anh, T.Dương, V.Hùng.